In Arnhem wordt digitaal betalen steeds meer de norm. In winkels hangt vaker een bordje ‘pin only’, op evenementen gaat alles via polsbandjes en zelfs kleine diensten rekenen standaard digitaal af. Het idee dat contant geld zijn tijd heeft gehad, ligt daarmee voor de hand.

Toch wringt dat beeld. Niet iedereen kan of wil volledig digitaal betalen, en bij storingen of technische problemen blijkt hoe kwetsbaar een eenzijdig systeem is. Juist daarom groeit de discussie of volledig cashloos wel zo praktisch is voor een diverse stad als Arnhem.

Waar cashloos wringt in praktijk

Niet iedereen heeft dezelfde toegang tot digitale middelen, en een lege telefoon of een storing kan een simpele aankoop plots onmogelijk maken. Bovendien hechten sommige mensen aan de privacy die contant betalen biedt, zonder dat elke transactie wordt geregistreerd.

Die behoefte aan keuze zie je ook online terug. Buiten de fysieke winkel verwachten consumenten flexibiliteit in hoe ze betalen, of het nu gaat om abonnementen, tickets of ontspanning. Dat verklaart waarom platforms inspelen op uiteenlopende voorkeuren, zoals bij Klarna-stortingen bij casino’s, waar gespreid of achteraf betalen een alternatief vormt voor directe afschrijving. Het onderliggende principe is herkenbaar: mensen willen zelf bepalen wat bij hun situatie past.

In Arnhem komt daar nog iets bij. Het aandeel winkels waar je niet meer met contant geld kunt betalen, steeg van 4,5 procent in 2023 naar 4,8 procent in 2024, volgens een acceptatieonderzoek van De Nederlandsche Bank. Dat lijkt een kleine toename, maar raakt juist kwetsbare groepen die afhankelijk zijn van cash.

De opmars van digitaal betalen

Dat digitale betalingen domineren, staat buiten kijf. In Nederland werd in 2024 nog ongeveer één op de vijf kassabetalingen contant afgerekend. Daarmee loopt het land voorop in Europa als het gaat om pinnen en mobiel betalen.

Ook de voorkeuren van consumenten verschuiven. Volgens de Visa Payment Monitor gebruikte in 2025 85 procent van de Nederlanders het vaakst de fysieke betaalkaart, terwijl 47 procent regelmatig met de smartphone betaalde. Gemak en snelheid spelen daarbij een grote rol, zeker in drukke winkelstraten en bij evenementen.

Voor ondernemers biedt dit voordelen. Minder cash betekent minder risico op diefstal en lagere kosten voor afstorten. In een stad die steeds digitaler wordt, lijkt de keuze voor volledig cashloos dan ook logisch.

Online betalen buiten de winkel

De verschuiving naar digitaal beperkt zich niet tot de kassa. Steeds meer diensten, van gemeentelijke loketten tot culturele kaartverkoop, verlopen volledig online. Voor veel Arnhemmers werkt dat efficiënt, maar het veronderstelt wel digitale vaardigheden en toegang tot apparatuur.

Wanneer die randvoorwaarden ontbreken, ontstaat uitsluiting. Contant geld fungeert dan als vangnet, net als alternatieve betaalopties dat online doen. Het gaat minder om nostalgie, en meer om zekerheid: weten dat je kunt betalen, ook als systemen haperen of je persoonlijke situatie verandert.

Daarmee wordt duidelijk dat de discussie niet zwart-wit is. Digitaal betalen is handig en snel, maar een stad functioneert beter als er ruimte blijft voor verschillende routes.

Balans tussen gemak en keuzevrijheid

De kern van het vraagstuk draait om balans. Arnhem profiteert van moderne betaaloplossingen, maar blijft ook een stad met uiteenlopende leeftijden, inkomens en digitale vaardigheden. Eén dominante betaalvorm past daar niet altijd bij.

Een mix van contant en digitaal geeft inwoners autonomie. Het biedt ondernemers flexibiliteit en voorkomt dat kleine problemen grote gevolgen krijgen. Uiteindelijk gaat het niet om vasthouden aan het verleden, maar om keuzevrijheid in het dagelijks leven.

Volledig cashloos klinkt efficiënt, maar in de praktijk blijkt veelzijdigheid vaak het meest praktisch. Dat is een nuance die in het debat niet verloren mag gaan.